Η Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026 συνδέεται με σημαντικά γεγονότα της ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας. Ακριβώς 200 χρόνια συμπληρώνονται από την έναρξη της Μάχης της Αράχωβας, μίας από τις σημαντικότερες νίκες των ελληνικών δυνάμεων κατά την Επανάσταση του 1821, με πρωταγωνιστή τον Γεώργιο Καραϊσκάκη.
Η σημερινή ημερομηνία θυμίζει επίσης τα Νοεμβριανά του 1916, την ιστορική απόφαση του ΟΗΕ για την Κύπρο το 1983 και σημαντικές προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, ανάμεσά τους τον Βασίλη Βασιλικό και τη Δόρα Στράτου.
Εορτολόγιο 18 Νοεμβρίου: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα τον Άγιο Πλάτωνα τον Μεγαλομάρτυρα, ο οποίος έζησε στην Άγκυρα κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες και μαρτύρησε για την πίστη του.
Τιμώνται επίσης ο Άγιος Ρωμανός, ο Άγιος Αναστάσιος ο Νεομάρτυρας από την Παραμυθιά της Ηπείρου, οι Άγιοι Ζακχαίος ο Διάκονος και Αλφαίος και ο Όσιος Βασίλειος.
Σήμερα γιορτάζουν: Πλάτων, Πλάτωνας, Πλατωνία και Πλατώνα.
Η ημέρα βρίσκεται στην περίοδο της νηστείας των Χριστουγέννων.
Χρόνια πολλά σε όλους όσοι γιορτάζουν!
Επέτειοι και σημαντικές ημέρες
Η 18η Νοεμβρίου δεν συνδέεται με κάποια καθιερωμένη παγκόσμια ημέρα του ΟΗΕ αντίστοιχη άλλων ημερομηνιών του Νοεμβρίου.
Ωστόσο, έχει ιδιαίτερη ιστορική σημασία για την Ελλάδα λόγω της Μάχης της Αράχωβας, αλλά και για την Κύπρο λόγω του ψηφίσματος 541 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Στην Κροατία τιμάται επίσης η Ημέρα Μνήμης των θυμάτων του πολέμου της ανεξαρτησίας και ειδικότερα των γεγονότων του Βούκοβαρ και της Σκάμπρνια το 1991.
Σημαντικά ιστορικά γεγονότα
1302 – Η παπική βούλα Unam Sanctam
Ο Πάπας Βονιφάτιος Η΄ εκδίδει τη βούλα Unam Sanctam, με την οποία διατυπώνει την αντίληψη της υπεροχής της παπικής εξουσίας έναντι της κοσμικής.
1826 – Αρχίζει η Μάχη της Αράχωβας
Στις 18 Νοεμβρίου 1826 αρχίζει η Μάχη της Αράχωβας, με επικεφαλής των ελληνικών δυνάμεων τον Γεώργιο Καραϊσκάκη.
Η μάχη, που ολοκληρώθηκε στις 24 Νοεμβρίου, αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες ελληνικές νίκες στη Στερεά Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Επανάστασης.
Ο Καραϊσκάκης αξιοποίησε τη μορφολογία του εδάφους και τις δύσκολες καιρικές συνθήκες, περιορίζοντας τις κινήσεις των οθωμανικών δυνάμεων.
Η νίκη ενίσχυσε το ηθικό των επαναστατών σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, μετά την πτώση του Μεσολογγίου.
Διακόσια χρόνια αργότερα, η Μάχη της Αράχωβας παραμένει ένα από τα σημαντικότερα στρατιωτικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης.

1916 – Τα Νοεμβριανά και ο Εθνικός Διχασμός
Στις 18 Νοεμβρίου με το παλαιό ημερολόγιο, που αντιστοιχεί στην 1η Δεκεμβρίου με το σημερινό, ξεσπούν στην Αθήνα οι συγκρούσεις που έμειναν γνωστές ως Νοεμβριανά.
Βασιλικές δυνάμεις συγκρούονται με αγγλογαλλικά στρατεύματα, μέσα στο κλίμα του Εθνικού Διχασμού.
Τα γεγονότα συνδέονται άμεσα με τη σύγκρουση ανάμεσα στον βασιλιά Κωνσταντίνο και τον Ελευθέριο Βενιζέλο για τη στάση της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η Θεσσαλονίκη είχε ιδιαίτερο ρόλο στην κρίση, καθώς αποτελούσε την έδρα της Προσωρινής Κυβέρνησης Εθνικής Άμυνας του Βενιζέλου.
1916 – Ολοκληρώνεται η Μάχη του Σομ
Τερματίζεται μία από τις πλέον αιματηρές μάχες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στη Γαλλία, με τεράστιες ανθρώπινες απώλειες.
1928 – Η πρώτη εμφάνιση του Μίκυ Μάους
Προβάλλεται στις Ηνωμένες Πολιτείες η ταινία κινουμένων σχεδίων Steamboat Willie, η οποία καθιερώνει τον Μίκυ Μάους ως μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της παγκόσμιας ψυχαγωγίας.
1978 – Η τραγωδία του Τζόουνσταουν
Περισσότεροι από 900 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους στη Γουιάνα, σε μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες που συνδέθηκαν με θρησκευτική οργάνωση στη σύγχρονη ιστορία.
1983 – Ιστορικό ψήφισμα του ΟΗΕ για την Κύπρο
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθετεί το ψήφισμα 541, μετά τη μονομερή ανακήρυξη ανεξαρτησίας στα κατεχόμενα της Κύπρου στις 15 Νοεμβρίου.
Το Συμβούλιο θεωρεί νομικά άκυρη την ανακήρυξη και καλεί τα κράτη να μην αναγνωρίσουν οποιοδήποτε κυπριακό κράτος εκτός από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η απόφαση αποτελεί μέχρι σήμερα σημαντικό διπλωματικό και νομικό σημείο αναφοράς για το Κυπριακό.
Γεννήσεις
1783 – Σαντόρε ντι Σανταρόζα. Ιταλός επαναστάτης και φιλέλληνας, που συμμετείχε στον ελληνικό Αγώνα και σκοτώθηκε στη Σφακτηρία το 1825.
1786 – Καρλ Μαρία φον Βέμπερ. Γερμανός συνθέτης, από τους πρωτοπόρους της ρομαντικής όπερας.
1903 – Δόρα Στράτου. Ελληνίδα χορογράφος και ερευνήτρια της παραδοσιακής μουσικής και του χορού, με τεράστια συμβολή στη διατήρηση της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
1906 – Άλεκ Ισιγόνης. Ελληνικής καταγωγής σχεδιαστής αυτοκινήτων, γνωστός διεθνώς ως δημιουργός του κλασικού Mini.
1934 – Βασίλης Βασιλικός. Έλληνας συγγραφέας, γεννημένος στην Καβάλα, δημιουργός του εμβληματικού μυθιστορήματος «Ζ», που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Κώστα Γαβρά.
1939 – Μάργκαρετ Άτγουντ. Καναδή συγγραφέας, γνωστή μεταξύ άλλων για το έργο «Η Ιστορία της Θεραπαινίδας».
Θάνατοι
1886 – Τσέστερ Άλαν Άρθουρ. Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών από το 1881 έως το 1885.
1922 – Μαρσέλ Προυστ. Γάλλος συγγραφέας, δημιουργός του μνημειώδους έργου «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο».
1962 – Νιλς Μπορ. Δανός φυσικός, βραβευμένος με Νόμπελ, που συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξη της ατομικής φυσικής.
Η 18η Νοεμβρίου με μια ματιά
Η σημερινή ημέρα συνδέει τον αγώνα της ελληνικής ανεξαρτησίας με σημαντικές διεθνείς εξελίξεις.
Από τη Μάχη της Αράχωβας και τον Εθνικό Διχασμό έως το ψήφισμα του ΟΗΕ για την Κύπρο, η ιστορία της 18ης Νοεμβρίου υπενθυμίζει γεγονότα που επηρέασαν την πορεία του ελληνισμού.
Παράλληλα, οι γεννήσεις της Δόρας Στράτου, του Άλεκ Ισιγόνη και του Βασίλη Βασιλικού αναδεικνύουν την ελληνική παρουσία στον πολιτισμό, στη λογοτεχνία και στην τεχνολογία.
Εικόνα εσωτερικού άρθρου: «Η Μάχη της Αράχωβας», έργο του Peter von Hess (1792–1871). Πηγή: Wikimedia Commons, αρχείο Arahova.jpg. Έργο δημόσιου τομέα (Public Domain). https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Arahova.jpg


