Η διάγνωση του Αλτσχάιμερ μπαίνει σε νέα εποχή. Πώς; Οι βιοδείκτες στο αίμα επιτρέπουν πλέον στους γιατρούς να έχουν μια αρκετά αξιόπιστη εικόνα για το εάν στον εγκέφαλο υπάρχουν οι παθολογικές εναποθέσεις της πρωτεΐνης β-αμυλοειδές που συνδέονται με την ασθένεια.
Η εξέλιξη αυτή αλλάζει τα δεδομένα στη διάγνωση. Ωστόσο δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες εξετάσεις πρέπει να γίνονται αδιακρίτως στον γενικό πληθυσμό. Προς το παρόν αφορούν κυρίως ανθρώπους που εμφανίζουν συμπτώματα. Όχι τους υγιείς, στο πλαίσιο ενός γενικού προληπτικού ελέγχου.
Η μεγάλη αλλαγή των τελευταίων ετών είναι ότι η διάγνωση της νόσου μπορεί πλέον να στηρίζεται σε θετικούς βιοδείκτες. Αυτοί ανοίγουν τον δρόμο για πιο έγκαιρη και ακριβή αναγνώριση της νόσου.
Περισσότερες από μία εξετάσεις αίματος
Ο καθηγητής αναφέρει ότι υπάρχουν περισσότερες από μία εξετάσεις αίματος για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Μία από τις πιο αξιόπιστες επιλογές βασίζεται στον βιοδείκτη p-tau217.
Η αξιοπιστία της συγκεκριμένης εξέτασης έχει αξιολογηθεί σε σύγκριση με εξετάσεις PET (σ.σ. τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων). Το PET μπορεί να καταγράψει απ’ ευθείας την παρουσία β-αμυλοειδούς στον εγκέφαλο.
Ένα ιδιαιτέρως υψηλό θετικό αποτέλεσμα του p-tau217 μπορεί να έχει σημαντική διαγνωστική αξία σε έναν ασθενή με συμπτώματα. Ωστόσο, όταν πρόκειται να ληφθεί απόφαση για τη χορήγηση των νέων θεραπειών που στοχεύουν το αμυλοειδές, η διαδικασία δεν σταματά στην αιματολογική εξέταση.
Στην περίπτωση αυτή, ένα θετικό αποτέλεσμα μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα. Ακολουθεί όμως απεικόνιση PET, ώστε να επιβεβαιωθεί η παρουσία αυξημένων επιπέδων αμυλοειδούς στον εγκέφαλο και να αξιολογηθεί εάν ο ασθενής πληροί τα κριτήρια για τις συγκεκριμένες θεραπείες.
Άλλες εξετάσεις μετρούν στο αίμα μορφές του β-αμυλοειδούς, όπως οι βιοδείκτες Aβ40 και Aβ42.
Αρνητικές εξετάσεις σε ασθενείς με συμπτώματα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιπτώσεις κατά τις οποίες ασθενείς έχουν συμπτώματα, αλλά οι βιοδείκτες στο αίμα τους είναι αρνητικοί.
Εάν δεν τίθεται ζήτημα χορήγησης των νέων μονοκλωνικών αντισωμάτων, ενδέχεται να μην υπάρχει λόγος να προχωρήσει ο ασθενής σε πιο σύνθετο έλεγχο.
Σε τέτοια περίπτωση, μπορεί να παρακολουθηθεί κλινικά. Εάν η κατάσταση επιδεινωθεί μέσα στους επόμενους μήνες, η εξέταση θα επαναληφθεί.
Γιατί δεν συνιστάται έλεγχος στον γενικό πληθυσμό
Όπως δείχνουν έρευνες, ένας θετικός βιοδείκτης σε έναν κατά τα άλλα υγιή άνθρωπο ενδέχεται να συνδέεται με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης ήπιας γνωστικής διαταραχής ή άνοιας στο μέλλον.
Ωστόσο, δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο πώς ακριβώς:
- Πρέπει να ερμηνεύεται αυτή η πληροφορία
- Σε ποιους να παρέχεται
- Ποια θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να ακολουθήσει
Για τον λόγο αυτό, το θετικό αποτέλεσμα στους βιοδείκτες σε απολύτως υγιείς ανθρώπους μπορεί να δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα. Και αυτό διότι ο γιατρός πρέπει να διαχειριστεί μία πληροφορία της οποίας η ακριβής σημασία δεν είναι ακόμη γνωστή και για την οποία δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπευτική κατεύθυνση.
Τα νέα φάρμακα
Για την αντιμετώπιση της νόσου Αλτσχάιμερ υπάρχουν νέες θεραπείες με μονοκλωνικά αντισώματα. Αυτές απομακρύνουν το β-αμυλοειδές από τον εγκέφαλο.
Οι θεραπείες αυτές χορηγούνται σε πρώιμα στάδια της νόσου. Μπορούν να επιβραδύνουν σε κάποιο βαθμό την πορεία της νοητικής έκπτωσης
Επιπλέον, απαιτείται στενή παρακολούθηση με απεικονιστικές εξετάσεις, διότι υπάρχει κίνδυνος αιμορραγικών επιπλοκών.
Τα παλαιότερα φάρμακα για τη συμπτωματική αντιμετώπιση της άνοιας, έχουν διαφορετικό ρόλο. Ενδείκνυνται σε ανθρώπους με άνοια, όχι σε υγιείς ανθρώπους ή σε άτομα με ήπια γνωστική διαταραχή, καθώς στην ήπια γνωστική διαταραχή δεν έχει αποδειχθεί ότι τροποποιούν την πορεία της νόσου. Στην άνοια μπορούν να προσφέρουν συμπτωματική βοήθεια, χωρίς όμως να θεωρείται ότι αλλάζουν την εξέλιξη της νόσου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:
Αλτσχάιμερ: Πώς μπορεί να επηρεάσει την όραση
Το άρθρο Αλτσχάιμερ: Ποιοι πρέπει να κάνουν τις νέες εξετάσεις αίματος εμφανίστηκε πρώτα στο HEALTHVIEW.
