Δυτικός ΠαλμόςBlogΕλλάδαΣαν σήμερα 15 Νοεμβρίου: Η Δίκη των Έξι, το Πολυτεχνείο της Θεσσαλονίκης και το εορτολόγιο

Σαν σήμερα 15 Νοεμβρίου: Η Δίκη των Έξι, το Πολυτεχνείο της Θεσσαλονίκης και το εορτολόγιο

Η Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026 φέρνει στη μνήμη σημαντικά γεγονότα που σημάδεψαν την ελληνική και παγκόσμια ιστορία. Από τις δραματικές εξελίξεις που ακολούθησαν τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922 μέχρι την αντιδικτατορική εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973, η σημερινή ημερομηνία συνδέεται με κρίσιμες πολιτικές και κοινωνικές στιγμές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Θεσσαλονίκη παρουσιάζουν οι φοιτητικές κινητοποιήσεις του Νοεμβρίου 1973, που εξελίχθηκαν παράλληλα με τα γεγονότα της Αθήνας.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τους Αγίους Γουρία, Σαμωνά και Άβιβο, ενώ σήμερα αρχίζει η νηστεία των Χριστουγέννων. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ημέρα είναι αφιερωμένη στην προωρότητα.

Εορτολόγιο 15 Νοεμβρίου: Ποιους Αγίους τιμά η Εκκλησία

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα τη μνήμη των Αγίων Γουρία, Σαμωνά και Αβίβου των Ομολογητών.

Οι Άγιοι Γουρίας και Σαμωνάς υπέστησαν μαρτυρικό θάνατο κατά τους διωγμούς των χριστιανών την εποχή του Διοκλητιανού. Ο Άβιβος έζησε λίγα χρόνια αργότερα και υπηρέτησε ως διάκονος στην περιοχή της Έδεσσας της Μεσοποταμίας.

Τιμώνται επίσης οι Άγιοι Ελπίδιος, Μάρκελλος και Ευστόχιος, ο Όσιος Κυντίων, οι Άγιοι Ιουστίνος και Θεοδώρα οι ευσεβείς βασιλείς, οι Άγιοι Ευψύχιος, Νέαρχος και Καρτέριος, ο Άγιος Θωμάς Β΄ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως και ο Όσιος Παΐσιος Βελιτσκόφσκυ.

Σήμερα αρχίζει επίσης η σαρανταήμερη νηστεία των Χριστουγέννων, η οποία προετοιμάζει τους πιστούς για τη μεγάλη γιορτή της Γέννησης του Χριστού.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Σύμφωνα με τις εκτενέστερες καταγραφές του ελληνικού εορτολογίου, με τη σημερινή μνήμη των Αγίων συνδέονται τα σπάνια ονόματα:

  • Γουρίας
  • Σαμωνάς
  • Άβιβος
  • Ευψύχιος
  • Καρτέριος
  • Νέαρχος

Δεν υπάρχει σήμερα κάποια από τις ιδιαίτερα διαδεδομένες ελληνικές ονομαστικές εορτές.

Χρόνια πολλά σε όσους τιμούν σήμερα τον Άγιό τους!

Παγκόσμια Ημέρα Προωρότητας

Η 15η Νοεμβρίου 2026 είναι η Παγκόσμια Ημέρα Προωρότητας, μια ημέρα αφιερωμένη στα πρόωρα νεογνά, στις οικογένειές τους και στους επαγγελματίες υγείας που τα φροντίζουν.

Από το 2026 η επέτειος μεταφέρεται επίσημα από τις 17 στις 15 Νοεμβρίου, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Περίπου ένα στα δέκα μωρά παγκοσμίως γεννιέται πρόωρα, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για σύγχρονες μονάδες νεογνών, εξειδικευμένη περίθαλψη και συστηματική παρακολούθηση μετά την έξοδο από το νοσοκομείο.

Το μήνυμα του 2026 δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συνεχιζόμενη φροντίδα των πρόωρων παιδιών και στη στήριξη των οικογενειών τους.

Η ημέρα έχει ξεχωριστή σημασία και για τη Θεσσαλονίκη, όπου λειτουργούν εξειδικευμένες νεογνολογικές μονάδες σε μεγάλα νοσοκομεία της πόλης.

Σημαντικά ιστορικά γεγονότα της 15ης Νοεμβρίου

565 – Αλλαγή αυτοκράτορα στο Βυζάντιο

Ο Ιουστίνος Β΄ διαδέχεται τον Ιουστινιανό Α΄ στον αυτοκρατορικό θρόνο, μετά τον θάνατο του τελευταίου.

1315 – Η Μάχη του Μόργκαρτεν

Οι ελβετικές δυνάμεις νικούν τον στρατό των Αψβούργων, σε μια σημαντική στιγμή της ιστορίας της Ελβετικής Συνομοσπονδίας.

1532 – Οι Ισπανοί συναντούν τον ηγεμόνα των Ίνκας

Οι δυνάμεις του Φρανθίσκο Πιθάρρο έρχονται σε επαφή με τον Αταουάλπα στην περιοχή της Καχαμάρκα, λίγο πριν από τις δραματικές εξελίξεις που θα οδηγήσουν στην κατάλυση της αυτοκρατορίας των Ίνκας.

1859 – Τα πρώτα Ολύμπια στην Αθήνα

Πραγματοποιούνται τα Ολύμπια του 1859, με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση του εθνικού ευεργέτη Ευαγγέλη Ζάππα.

Η διοργάνωση αποτέλεσε μία από τις πρώτες οργανωμένες προσπάθειες αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων στη νεότερη εποχή, αρκετές δεκαετίες πριν από τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896.

1867 – Ο γάμος του Γεωργίου Α΄

Ο βασιλιάς Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας παντρεύεται τη Μεγάλη Δούκισσα Όλγα Κωνσταντίνοβνα της Ρωσίας.

1889 – Η Βραζιλία γίνεται δημοκρατία

Στρατιωτικό πραξικόπημα οδηγεί στην ανατροπή του αυτοκράτορα Πέτρου Β΄ και στην ανακήρυξη της δημοκρατίας.

1922 – Η Δίκη των Έξι

Στις 15 Νοεμβρίου 1922, με το νέο ημερολόγιο, εκτελούνται στο Γουδί έξι πολιτικά και στρατιωτικά πρόσωπα που καταδικάστηκαν από το Έκτακτο Επαναστατικό Στρατοδικείο για την ευθύνη τους στη Μικρασιατική Καταστροφή.

Μεταξύ των εκτελεσθέντων βρίσκονται οι πρώην πρωθυπουργοί Δημήτριος Γούναρης, Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης και Νικόλαος Στράτος, καθώς και οι Γεώργιος Μπαλτατζής, Νικόλαος Θεοτόκης και Γεώργιος Χατζηανέστης.

Η Δίκη των Έξι παραμένει μία από τις πιο πολυσυζητημένες υποθέσεις της νεότερης ελληνικής ιστορίας, καθώς συνδέεται με την εθνική τραγωδία της Μικράς Ασίας και τις πολιτικές αντιπαραθέσεις της εποχής.

1973 – Η εξέγερση του Πολυτεχνείου εξαπλώνεται

Στις 15 Νοεμβρίου 1973, η κατάληψη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στην Αθήνα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη δυναμική.

Φοιτητές και πολίτες συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις ενάντια στη στρατιωτική δικτατορία, ενώ η αντιδικτατορική δράση εκδηλώνεται και στη Θεσσαλονίκη.

Στο Πολυτεχνείο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης πραγματοποιούνται φοιτητικές κινητοποιήσεις, αναδεικνύοντας τη συμμετοχή της πόλης στον αγώνα για δημοκρατία.

Η εξέγερση θα κορυφωθεί με τη βίαιη καταστολή της στην Αθήνα τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου.

1988 – Η Παλαιστινιακή Διακήρυξη Ανεξαρτησίας

Το Παλαιστινιακό Εθνικό Συμβούλιο ανακηρύσσει την ανεξαρτησία της Παλαιστίνης στο Αλγέρι.

Γεννήσεις

1738 – Ουίλιαμ Χέρσελ. Γερμανικής καταγωγής Βρετανός αστρονόμος και συνθέτης, γνωστός για την ανακάλυψη του πλανήτη Ουρανού το 1781.

1862 – Γκέρχαρτ Χάουπτμαν. Γερμανός θεατρικός συγγραφέας και νομπελίστας Λογοτεχνίας.

1874 – Δημήτριος Γολέμης. Έλληνας αθλητής στίβου, χάλκινος ολυμπιονίκης στους Αγώνες της Αθήνας το 1896.

1874 – Αύγουστος Κρογκ. Δανός φυσιολόγος, βραβευμένος με Νόμπελ Ιατρικής.

1887 – Τζόρτζια Ο’Κιφ. Αμερικανίδα ζωγράφος, από τις σημαντικότερες μορφές της μοντέρνας τέχνης.

1891 – Έρβιν Ρόμελ. Γερμανός στρατάρχης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

1920 – Βασίλης Διαμαντόπουλος. Έλληνας ηθοποιός με σημαντική παρουσία στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση.

1946 – Βασίλης Γκούμας. Έλληνας καλαθοσφαιριστής, από τις σημαντικές προσωπικότητες του ελληνικού μπάσκετ.

Θάνατοι

1028 – Κωνσταντίνος Η΄. Αυτοκράτορας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

1280 – Αλβέρτος ο Μέγας. Γερμανός θεολόγος, φιλόσοφος και λόγιος.

1630 – Γιοχάνες Κέπλερ. Γερμανός αστρονόμος και μαθηματικός, γνωστός για τους νόμους της κίνησης των πλανητών.

1670 – Ιωάννης Άμος Κομένιος. Τσέχος παιδαγωγός και συγγραφέας.

1787 – Κρίστοφ Βίλιμπαλντ Γκλουκ. Συνθέτης, σημαντική προσωπικότητα της ιστορίας της όπερας.

Η σημερινή ημέρα με μια ματιά

Η 15η Νοεμβρίου συνδέεται με σημαντικές ιστορικές αλλαγές, πολιτικούς αγώνες και επιστημονικές ανακαλύψεις.

Για τη Θεσσαλονίκη ξεχωρίζει η συμμετοχή των φοιτητών της στις αντιδικτατορικές κινητοποιήσεις του 1973, ενώ η Παγκόσμια Ημέρα Προωρότητας υπενθυμίζει τη σημασία της φροντίδας των νεογνών και της υποστήριξης των οικογενειών τους.

Φωτογραφία εσωτερικού άρθρου: Προσωπογραφία του αστρονόμου Ουίλιαμ Χέρσελ, έργο του Lemuel Francis Abbott (1785). Πηγή: National Portrait Gallery / Wikimedia Commons, Public Domain. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:William_Herschel01_hires.jpg

Tags:
Share: