Δυτικός ΠαλμόςBlogΕλλάδαΣαν σήμερα 30 Οκτωβρίου:82 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης-Εορτολόγιο και ιστορικά γεγονότα

Σαν σήμερα 30 Οκτωβρίου:82 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης-Εορτολόγιο και ιστορικά γεγονότα

Η Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026 έχει ιδιαίτερη ιστορική σημασία για τη Θεσσαλονίκη. Σήμερα συμπληρώνονται 82 χρόνια από την απελευθέρωση της πόλης από τη ναζιστική Κατοχή, στις 30 Οκτωβρίου 1944.

Η ημερομηνία συνδέεται επίσης με την Ανακωχή του Μούδρου το 1918, την ιστορική ραδιοφωνική μετάδοση του «Πολέμου των Κόσμων» το 1938 και τη μεγαλύτερη πυρηνική δοκιμή που πραγματοποιήθηκε ποτέ, το 1961.

Στο εορτολόγιο της ημέρας ξεχωρίζουν οι Άγιοι Ζηνόβιος και Ζηνοβία, ενώ στις γεννήσεις περιλαμβάνονται ο Γιάννης Αγγελάκας, ο Κώστας Καρυωτάκης και ο Ντιέγκο Μαραντόνα.

Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΤΙΣ 30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1944

Ύστερα από περισσότερα από τρία χρόνια γερμανικής Κατοχής, η Θεσσαλονίκη ανέκτησε την ελευθερία της στις 30 Οκτωβρίου 1944.

Το πρωί εκείνης της ημέρας, τμήματα του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (ΕΛΑΣ), που είχαν συγκεντρωθεί σε περιοχές γύρω από την πόλη, άρχισαν να εισέρχονται στη Θεσσαλονίκη.

Οι τελευταίες γερμανικές μονάδες αποχώρησαν το απόγευμα, προκαλώντας ζημιές σε εγκαταστάσεις του λιμανιού.

Οι κάτοικοι ξεχύθηκαν στους δρόμους, κρατώντας ελληνικές και συμμαχικές σημαίες, και υποδέχθηκαν τους αντάρτες που είχαν συμμετάσχει στον αγώνα κατά των κατακτητών.

Σύμφωνα με το ιστορικό αρχείο της ΕΡΤ, τμήματα του ΕΛΑΣ παρέλασαν στην παραλιακή λεωφόρο Νίκης, μαζί με μέλη της ΕΠΟΝ και αντιστασιακών οργανώσεων του ΕΑΜ.

Η απελευθέρωση σηματοδότησε το τέλος μιας ιδιαίτερα σκοτεινής περιόδου για τη Θεσσαλονίκη.

Η πόλη είχε βιώσει την πείνα, τις εκτελέσεις, τις διώξεις και την εξόντωση του μεγαλύτερου μέρους της εβραϊκής κοινότητάς της στα ναζιστικά στρατόπεδα.

Η 30ή Οκτωβρίου 1944 αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο της ιστορικής μνήμης της Θεσσαλονίκης, διαφορετικό από την επέτειο της απελευθέρωσης από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στις 26 Οκτωβρίου 1912.

ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ – ΠΟΙΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΙΜΩΝΤΑΙ ΣΗΜΕΡΑ

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα τη μνήμη των Αγίων Ζηνοβίου και Ζηνοβίας, δύο αδελφών μαρτύρων από την Κιλικία.

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ο Ζηνόβιος ήταν επίσκοπος και διακρινόταν για τη φιλανθρωπία και την προσφορά του προς τους ασθενείς. Μαζί με την αδελφή του Ζηνοβία υπέστη μαρτυρικό θάνατο κατά τους διωγμούς των χριστιανών.

Σήμερα τιμώνται επίσης:

Η Αγία Ευτροπία.

Ο Άγιος Μαρκιανός ο Ιερομάρτυρας.

Ο Απόστολος Κλεόπας.

Οι Απόστολοι Τέρτιος, Μάρκος, Ιούστος και Αρτεμάς.

Ο Άγιος Αστέριος.

Οι Άγιοι Κρονίων, Αλέξανδρος, Ιουλιανός και Μακάριος.

Η Αγία Απολλωνία.

Ο Όσιος Θεράπων.

ΠΟΙΟΙ ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΝ ΣΗΜΕΡΑ

Σύμφωνα με το ελληνικό εορτολόγιο, σήμερα γιορτάζουν:

Ζηνόβιος, Ζηνοβής, Ζήνος, Ζηνοβία, Ζήνα, Τζήνα, Τζίνα, Ζελίνα.

Αστέριος, Αστέρης, Αστερινός, Αστρινός, Αστερία, Αστέρω, Αστερινή, Αστρινή, Αστρούλα.

Κλεόπας, Κλεόπιος, Κλεοπία, Κλεοπάκης, Πάκης.

Απολλωνία.

Κρονίων, Κρονίωνας, Κρονίος, Κρόνος, Κρονία.

Μαρκιανός, Μαρκίνος.

Τέρτιος, Τέρτος, Τέρτης, Τερτίνος, Τέρτια, Τέρτα, Τέρτη και Τερτίνα.

Ορισμένες παραλλαγές ονομάτων μπορεί να εορτάζονται και σε άλλες ημερομηνίες.

Χρόνια πολλά σε όλους όσοι γιορτάζουν!

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΤΕΙΟΙ ΚΑΙ ΗΜΕΡΕΣ ΜΝΗΜΗΣ

Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφωνικού Θεάτρου

Στις 30 Οκτωβρίου τιμάται από δημιουργούς και φίλους του ηχητικού θεάτρου η World Audio Drama Day.

Η πρωτοβουλία αναδεικνύει τη δύναμη της αφήγησης μέσα από τη φωνή, τη μουσική και τα ηχητικά εφέ.

Η ημερομηνία συνδέεται με τη διάσημη ραδιοφωνική μετάδοση του «Πολέμου των Κόσμων» από τον Όρσον Γουέλς, το 1938.

Πρόκειται για διεθνή πολιτιστική πρωτοβουλία και όχι για επίσημη παγκόσμια ημέρα των Ηνωμένων Εθνών.

Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων Πολιτικών Διώξεων

Στη Ρωσία η 30ή Οκτωβρίου είναι ημέρα μνήμης των ανθρώπων που υπέστησαν πολιτικές διώξεις, φυλακίσεις και εκτοπίσεις, ιδιαίτερα κατά τη σοβιετική περίοδο.

Η επέτειος καθιερώθηκε επίσημα το 1991 και συνδέεται με τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης για τις πολιτικές καταστολές.

Σημειώνεται ότι η Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης εορτάζεται διεθνώς στις 31 Οκτωβρίου, αν και σε ορισμένες χώρες οι σχετικές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται την προηγούμενη εργάσιμη ημέρα.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

1863 – Ο Γεώργιος Α΄ φτάνει στην Αθήνα

Ο νεαρός πρίγκιπας Γουλιέλμος της Δανίας φτάνει στην ελληνική πρωτεύουσα για να αναλάβει τον θρόνο ως βασιλιάς των Ελλήνων, Γεώργιος Α΄.

Η βασιλεία του θα διαρκέσει περίπου πενήντα χρόνια και θα συνδεθεί με σημαντικές πολιτικές και εδαφικές εξελίξεις για την Ελλάδα.

1918 – Υπογράφεται η Ανακωχή του Μούδρου

Στο λιμάνι του Μούδρου της Λήμνου, πάνω στο βρετανικό πολεμικό πλοίο HMS Agamemnon, υπογράφεται η ανακωχή μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των Συμμάχων.

Η συμφωνία σηματοδοτεί τον τερματισμό της συμμετοχής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

1938 – Ο «Πόλεμος των Κόσμων» προκαλεί αναστάτωση

Ο Όρσον Γουέλς παρουσιάζει στο αμερικανικό ραδιόφωνο μια δραματοποιημένη διασκευή του μυθιστορήματος επιστημονικής φαντασίας «Ο Πόλεμος των Κόσμων» του Χ. Τζ. Γουέλς.

Η μετάδοση χρησιμοποιεί τη μορφή έκτακτων ειδησεογραφικών ανακοινώσεων για μια υποτιθέμενη εισβολή εξωγήινων.

Ορισμένοι ακροατές εκλαμβάνουν το φανταστικό σενάριο ως πραγματική είδηση.

Η έκταση του πανικού που προκλήθηκε έχει αποτελέσει αντικείμενο ιστορικής έρευνας και αμφισβήτησης.

1944 – Η Θεσσαλονίκη απελευθερώνεται

Οι γερμανικές δυνάμεις εγκαταλείπουν τη Θεσσαλονίκη και τμήματα του ΕΛΑΣ εισέρχονται στην πόλη.

Οι κάτοικοι πανηγυρίζουν το τέλος της Κατοχής.

1961 – Η μεγαλύτερη πυρηνική δοκιμή της ιστορίας

Η Σοβιετική Ένωση πραγματοποιεί δοκιμή της θερμοπυρηνικής βόμβας που έγινε γνωστή ως «Τσαρ Μπόμπα».

Η έκρηξη πραγματοποιείται στη Νόβαγια Ζεμλιά και έχει ισχύ περίπου 50 μεγατόνων TNT.

Παραμένει η ισχυρότερη πυρηνική έκρηξη που έχει πραγματοποιηθεί από ανθρώπινη δραστηριότητα.

1974 – Ο Μοχάμεντ Άλι νικά τον Τζορτζ Φόρμαν

Στην Κινσάσα του τότε Ζαΐρ διεξάγεται ο ιστορικός αγώνας πυγμαχίας «Rumble in the Jungle».

Ο Μοχάμεντ Άλι νικά με νοκ άουτ τον Τζορτζ Φόρμαν στον όγδοο γύρο και ανακτά τον παγκόσμιο τίτλο βαρέων βαρών.

1983 – Επιστροφή της δημοκρατίας στην Αργεντινή

Η Αργεντινή πραγματοποιεί τις πρώτες δημοκρατικές προεδρικές εκλογές μετά από επτά χρόνια στρατιωτικής δικτατορίας.

Νικητής αναδεικνύεται ο Ραούλ Αλφονσίν.

1995 – Δημοψήφισμα στο Κεμπέκ

Οι κάτοικοι του Κεμπέκ ψηφίζουν για το ενδεχόμενο ανεξαρτησίας της επαρχίας από τον Καναδά.

Η πρόταση απορρίπτεται με οριακή πλειοψηφία, σε μία από τις πιο κρίσιμες πολιτικές αναμετρήσεις της σύγχρονης καναδικής ιστορίας.

ΓΕΝΝΗΣΕΙΣ

1735 – Τζον Άνταμς

Γεννιέται ο δεύτερος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών και μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της αμερικανικής ανεξαρτησίας.

1888 – Κωνσταντίνος Τσικλητήρας

Γεννιέται στην Πύλο ο σπουδαίος Έλληνας αθλητής και Ολυμπιονίκης.

Κατέκτησε τέσσερα ολυμπιακά μετάλλια και άφησε σημαντική παρακαταθήκη στον ελληνικό αθλητισμό.

1896 – Κώστας Καρυωτάκης

Γεννιέται στην Τρίπολη ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης, σύμφωνα με την ημερομηνία που χρησιμοποιείται στην ελληνική βιογραφική καταγραφή.

Υπήρξε μία από τις πιο επιδραστικές φωνές της ελληνικής ποίησης του Μεσοπολέμου.

1959 – Γιάννης Αγγελάκας

Γεννιέται στη Νεάπολη Θεσσαλονίκης ο τραγουδιστής, μουσικός και στιχουργός Γιάννης Αγγελάκας.

Έγινε γνωστός ως τραγουδιστής του συγκροτήματος «Τρύπες» και στη συνέχεια ακολούθησε προσωπική καλλιτεχνική πορεία.

Σήμερα συμπληρώνει 67 χρόνια ζωής.

1960 – Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα

Γεννιέται στην Αργεντινή ένας από τους μεγαλύτερους ποδοσφαιριστές όλων των εποχών.

Ο Μαραντόνα οδήγησε την εθνική ομάδα της χώρας του στην κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου το 1986.

1967 – Λεωνίδας Καβάκος

Γεννιέται στην Αθήνα ο διεθνούς φήμης Έλληνας βιολονίστας Λεωνίδας Καβάκος, με σημαντική παρουσία στις μεγαλύτερες μουσικές σκηνές του κόσμου.

ΘΑΝΑΤΟΙ

1910 – Ερρίκος Ντινάν

Πεθαίνει ο Ελβετός ανθρωπιστής Ερρίκος Ντινάν, πρωτεργάτης της δημιουργίας του Ερυθρού Σταυρού και τιμημένος με το πρώτο Νόμπελ Ειρήνης.

1988 – Τάσος Λειβαδίτης

Πεθαίνει ο Έλληνας ποιητής Τάσος Λειβαδίτης, μία από τις σημαντικότερες μορφές της μεταπολεμικής ελληνικής ποίησης.

Ποιήματά του μελοποιήθηκαν από τον Μίκη Θεοδωράκη και άλλους σημαντικούς συνθέτες.

2009 – Κλοντ Λεβί-Στρος

Πεθαίνει ο Γάλλος ανθρωπολόγος Κλοντ Λεβί-Στρος, κορυφαίος εκπρόσωπος του δομισμού στις κοινωνικές επιστήμες.

2013 – Νίκος Φώσκολος

Πεθαίνει ο Έλληνας σκηνοθέτης και σεναριογράφος Νίκος Φώσκολος.

Το έργο του συνδέθηκε με μεγάλες επιτυχίες του ελληνικού κινηματογράφου και της τηλεόρασης, όπως η «Λάμψη» και το «Καλημέρα Ζωή».

Η 30Η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

Η σημερινή ημέρα συνδέει την ιστορία της Θεσσαλονίκης με σημαντικές εξελίξεις στην Ελλάδα και στον υπόλοιπο κόσμο.

Η απελευθέρωση της πόλης το 1944 αποτελεί το σημαντικότερο τοπικό γεγονός της ημερομηνίας και μια υπενθύμιση της αξίας της ελευθερίας και της ιστορικής μνήμης.

Πηγές:
Αρχείο ΕΡΤ – https://www.ert.gr/ert-arxeio/apeleytherosi-thessalonikis-30-o/
Ορθόδοξος Συναξαριστής – https://saint.gr/10/30/index.aspx
Ίδρυμα Ωνάση – https://www.onassis.org/el/people/giannis-aggelakas
History – https://www.history.com/this-day-in-history/October-30/welles-scares-nation
ICRC – https://www.icrc.org/
Atomic Archive – https://www.atomicarchive.com/media/photographs/testing/soviet/tsar-bomba-4.html
ΕΡΤ, αφιέρωμα Τάσου Λειβαδίτη – https://www.ert.gr/ert-arxeio/tasos-leivaditis-30-oktovrioy-1988-4/

Tags:
Share: